لطفا چند لحظه صبر نمائید

شناسایی انواع بیماری های مسری در گیاهان

بیماری های گیاهی در دو گروه کلی بیماری های مسری و غیر مسری تقسیم می شوند. که در این قسمت شما را با انواع بیماری های مسری گیاهان آشنا می کنیم؛
بیماری های مسری:
بیماری های مسری (عفونی) در اثر عوامل بیماریزای زنده به وجود می آیند که بطور خلاصه مهم ترین آن ها را معرفی می کنیم.


 
بیماری های قارچی:
 
قارچ ها مهمترین عامل بیماری زا در گیاهان می باشند قارچ به موجوداتی اطلاق می شود که فاقد ریشه، ساقه، برگ، کلروفیل و سیستم آوندی بوده و تولید اسپور نمایند. قارچها به دلیل نداشتن کلروفیل، قادر به ساختن غذای خود نبوده و آن را از موجودات دیگر تأمین می کنند. قارچ ها معمولا در دمای بین ۳۰-۰(درجه سانتی گراد) رشد میکنند و دمای مناسب برای رشد آنها °°۳۰-۲۰ (درجه سانتی گراد) است. قارچها بر خلاف باکتری ها PH اسیدی (6- 4.5) را دوست دارند. غالبأ نور برای رشد آنها مهم نیست اما برخی از آنها برای تولید اسپور به نور احتیاج دارند. قارچ ها به دو روش جنسی و غیر جنسی تولید مثل می کنند.
برخی از مهمترین بیماری های قارچی عبارتند از:
سیاهکها، بیماری غربالی، پادزدگی، گموز، سفیدک دروغی، لکه سیاه، مرگ گیاهچه، سفیدک حقیقی (گردی)، زنگها، کپک های میوه، پژمردگی، اندی، لکه موجی.
 
 


بیماری های ویروسی:
 
ویروس ها موجوداتی بسیار کوچک و غیر قابل رؤیت با میکروسکوپ معمولی هستند که فقط در سلول های زنده تکثیر می شوند. قطر ویروسها مهمتر از ۲۰۰ نانومتر است که به اشکال مختلفی مانند گرد، میله ای و رشته ای دیده می شوند. هرویروس حداقل از یک پروتئین و یک اسید نوکلئیک ساخته می شود. تاکنون حدود چند صد نوع بیماری ویروسی در گیاهان شناسایی شده است. معمولا در زمان ایجاد آلودگی ویروس از غلاف پروتئین جدا شده و فقط اسید نوکلئیک آن بیماری زا می باشد. انتقال ویروس ها در طبیعت به موجود زنده وابسته است وبه وسیله آب باد و مانند  آن منتقل نمی شوند. ویروسها پس از ورود به سلول گیاهی سنتز پیدا میکنند و از طریق نسخه برداری تکثیر می شوند. ویروس ها در ابتدای آلودگی از طریق پلاسمودسماها از سلولی به سلول دیگر حرکت می کنند و سپس غالبا از راه آوندهای آبکش به حرکت در می آیند. هر موجود زنده ای که ویروس را از منبع آلوده به گیاه سالم انتقال دهد ناقل نام دارد. علاوه بر حشرات بسیاری از موجودات زنده ها ومانند قارچ ها نماندها و کنه ها ناقل ویروس های گیاهی هستند.
برخی از مهمترین بیماری های ویروسی عبارتند از:
سرتابیدگی گوجه فرنگی، تریستیزا در مرکبات، خیار، زردی باقلا و بیماری موزائیک جالیز توتون.
 

 
بیماری های ناشی از نماتدها:
 
نماتدها را می توان بزرگترین گروه جانوران بعد از حشرات به حساب آورد. بیشتر آنها آبزی بوده و تاکنون بیش از ۲۰۰۰ گونه نماند به عنوان پارازیت در گیاهان شناسایی شده اند. نماتدهای بیماری زا در گیاهان به طول  1-0.3 میلی متر هستند. طول برخی از آنها به ۵-۴ میلی متر نیز می رسد. قطر بدن نماتدها پارازیت گیاهی بین ۱۵-۱۰ میکرون است. به این علت اینگونه نماتدها باچشم غیر مسلح دیده نمی شوند. اکثر نماتدها استوانه ای شکل و در قسمت سر و دم هستند. نماتدها موجوداتی هوازی بوده و برای ادامه حیات خود به اکسیژن محیط نیازندارند. بسیاری از نماتدها در شرایط خاص (مانند هنگام آبیاری با بارندگی) که اکسیژن محیط خاک کم است، دارای متابولیسم غیر هوازی هستند. چرخه زندگی نماتدهای بیماری زا در گیاهان شامل تخم، چهار مرحله لاروی و نماتد کامل می باشد. 
مهمترین بیماری های ناشی از جمله نماتدها در گیاهان؛
نماتد ریشه مرکبات
نماتد مولد غده در ریشه
نماتد مولد غده در ریشه، در گیاهان بسیاری از جمله کدوئیان گوجه فرنگی، سیب زمینی، سیب، پرتقال و هلو شناسایی شده است.


 
بیماری های میکوپلاسمایی:
 
تاکنون بیش از ۷۵ بیماری گیاهی را ازحدود ۳۰۰جنس گیاهی شناخته اند که از میکوپلاسماها ناشی می شوند. میکوپلاسماهااز ویروس ها بزرگتر و از باکتری ها کوچکتر هستند (۸۰۰-۸۰ میلی میکرون)دیواره  سلولی ندارند و با غشاء پلاسمایی احاطه می شوند، در نتیجه به اشکال گوناگونی دیده می شوند. هر سلول آنها دارای RNA ، DNA و ریبوزم می باشد. انتقال و سرایت آنها شباهت به نحوه انتقال ویروس ها دارد.
مهمترین و خطرناک ترین بیماری های میکوپلاسمایی عبارت اند از:
زردی مهلک نارگیل، زردی مینا، زوال گلابی و بیماریx  هلو. 


 
بیماری های باکتریایی:
 
باکتری ها را جزو گیاهان پست و میکروسکوپی می شناسند که غالبا ساپروفیت هستند. ساختمان باکتری ها ساده است و از یک سلول تشکیل می شود. باکتری ها به شکل کروی، بیضوی، مارپیچی و میله ای وجود دارند و اکثر باکتری های بیماری زا میله ای شکل می باشند. هر سلول باکتری دیواره نازک و محکمی دارد که از غشاء سیتوپلاسمی مجزاست. تکثیر در باکتری ها به روش غیر جنسی و یا تقسیم دوتایی صورت می گیرد. تقریبا تمام باکتری های بیماری زای گیاهی، گاهی قسمتی از عمر خود را به صورت پارازیت در گیاه میزبان و گاهی به صورت ساپروفیت در خاک سپری می کنند. این موجودات توسط حشرات، آب، عملیات باغبانی، انسان و غیره منتقل می شوند.
مهمترین بیماری های باکتریایی عبارتند از :
پوسیدگی نرم سبزیجات و گیاهان زینتی
سرطان ریشه و ساقه مو
پوسیدگی مغز گردو
شانکر یا گموز باکتریایی درختان میوه هسته دار
بلاست مرکبات
لکه زاویه ای برگ کدوئیان
مقایسه 0 انصراف